نشانه های تشخیص زودهنگام تاخیر در رشد حرکتی

کلینیک محیا تاخیر حرکتی

تاخیر در رشد حرکتی به چه معناست؟

تاخیر در مهارت های حرکتی درشت

تکامل و رشد مهارت های حرکتی در کودکان ، به طور معمول از نواحی سر و گردن شروع شده و به سمت پایین و خارج اندام ها ادامه پیدا می‌کند.

در بیانی دیگر ، نخستین بخشی که کودکان در پایش و کنترل حرکات آن موفق شده و بر روی آن تسلطی ارادی پیدا می‌کنند ، سر بوده و پس از آن موفق خواهند شد تا تحرک در اندام فوقانی را به گونه ای ارادی در دست گیرند.

در این بین ، رایج ترین شکل در کسب نقاط عطف رشد در حیطه الگوهای حرکتی درشت به ترتیب زمان اخذ ، به صورت غلتیدن ، سینه خیز رفتن ، چهار دست و پا رفتن ، نشستن ، بالا کشیدن تنه ، ایستادن ، راه رفتن و نهایتا بالا رفتن و صعود می‌باشد.

مهارت های حرکتی کوچک و ظریف مانند در دست گرفتن اشیاء ، قرار دادن مکعب های چوبی بر روی یکدیگر و خط خطی کردن نیز ، جنبه دیگری از جنبه های مختلف رشد و تکامل جسمی در کودکان به حساب می‌آیند.

تاخیر در رشد تکاملی جسمی و یا تاخیر زودهنگام در حرکت از جمله عبارت هایی هستند که برای توصیف حالاتی از کودک استفاده می‌شوند که در آن ها شیرخوار و یا نوباوه در طی روند نخستین ماه های پس از تولد در دستیابی به مایلستون های رشدی متناظر با سن خود با مشکلاتی مواجه می‌شود.

درباره انواه تاخیر در رشد تکاملی بیشتر بخوانید!

 

نشانه های تاخیر در رشد تکاملی حرکتی

شیرخواران می‌توانند بر مبنای توانایی های خود در حیطه های مختلف جسمی ، شناختی ، اجتماعی و زبانی ، مسیر رشد و نمو را با سرعتی بیشتر یا کمتر از سایر کودکان هم سن خود ، طی کنند.

با این وجود اما در بین مراحل رشد و نمو ، آنچه که در تمامی کودکان یکسان است نوع مهارت به دست آمده و سطحی است که کودک با توجه به شرایط خود و بازه زمانی مورد انتظار برای توانایی مذکور ، آن را کسب می‌نماید.

تاخیر در رشد حرکتی درشت توانایی سینه خیز رفتن و یا راه رفتن کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد ، این در حالی است که تاخیر در رشد حرکتی ظریف ممکن است توانایی هایی مثل دست کاری اسباب بازی های کوچک و یا در دست گرفتن یک مداد را متاثر کرده و دست‌خوش بروز دشواری هایی در به سرانجام رساندن آن ها سازد.

نقاط عطف رشد در کسب مهارت های حرکتی ظریف

 

تا کنون دلایل مشخصی برای ظهور تاخیر در رشد تکاملی جسمی پیدا نشده است اما گمان می‌شود که ابتلا به انواعی از مشکلات و اختلالات درگیر کننده سیستم اعصاب مرکزی از جمله فلج مغزی ، تشنج و صرع ، مشکلات پردازش دیداری و تاخیرات شناختی در بروز تاخیر در رشد تکاملی جسمی (حرکتی) تاثیر گذار هستند.

درباره دلایل ابتلا به تاخیر در رشد تکاملی بیشتر بخوانید!

 

بنابراین وجود نشانه های زیر را زنگ خطری برای تشخیص زودهنگام تاخیر در رشد تکاملی جسمی دانسته اند :

• کنترل ضعیف سر و گردن
• ‏عضلات بسیار خشک و یا بسیار نرم
• ‏مشاهده دشواری در بلع
• ‏اسپاسم عضلانی غیر طبیعی و ادامه دار
• عدم توانایی غلط زدن در پنج ماهگی
• عدم بروز اشتیاق و تلاش در گرفتن ، دستکاری و یا نگه داشتن اشیاء از خود
• ‏نشان ندادن تلاش برای نشستن مستقل در هفت ماهگی
• ‏نبود توانایی کافی برای چهار دست و پا رفتن و یا تلاش برای ایستادن

علائم تشخیص زودهنگام تاخیر در رشد حرکتی

نکته ای که در این بین بسیار حائز اهمیت است ، توجه ویژه به زمان شروع مداخلات توانبخشی و جلوگیری از وقفه و از دست دادن زمان طلایی موجود برای مداخله به هنگام می‌باشد‌.

بروز یک یا چند نشانه از موارد ذیل در بازه های زمانی ذکر شده می‌تواند به عنوان یک هشدار در جهت ابتلای شیرخوار به تاخیر در رشد تکاملی حرکتی تلقی گردد :

۰ تا ۳ ماهگی

تاخیر جسمی 3 ماهگی

• فشار دادن سر به عقب
• دست های مشت شده و کمبود حرکت در بازو
• دشواری در کنترل سر و گردن
• پاهای کشیده شده با عدم وجود حرکت و یا حرکات بسیار کم در آن ها

 

۳ تا ۶ ماهگی

تاخیر حرکتی 6 ماهگی

• بازو های عقب صلاح نگه داشته شده
• پاهای کشیده شده با انعطاف پذیری کم
• دشواری در جلو آوردن بازو ها
• کمر خمیده
• عدم توانایی در بالا آوردن سر
•‌ کنترل ضعیف سر

 

۶ تا ۹ ماهگی

تاخیر حرکتی 9 ماهگی

• دشواری در صاف کردن کمر
• عدم تحمل وزن بر روی پاها
• دشواری در سینه خیز رفتن
• استفاده از یک سمت بدن برای سینه خیز و یا چهار دست و پا رفتن
• استفاده بیشتر از یک دست
• کمر خمیده
• استفاده ضعیف از بازوها در حین نشستن

 

۹ تا ۱۲ ماهگی

تاخیر جسمی 12 ماهگی

• نشستن با انتقال وزن بر روی یک سمت بدن
•‌ کشیده و یا خمیده بودن شدید اندام فوقانی
•‌ استفاده از دست جهت حمایت در برابر افتادن در حین نشستن
• دشواری در ایستادن به دلیل سفتی و کشیدگی پاها
• استفاده صرف از دست ها برای بالا کشیدن تنه و ایستادن با حمایت

 

۱۲ تا ۱۵ ماهگی

تاخیر حرکتی 15 ماهگی

• عدم وجود استقلال در گام برداشتن
• تعادل ضعیف هنگام راه رفتن و افتادن های مکرر
• تمایل برای راه رفتن بر روی نوک پا (پنجه)